عوامل اجتماعي موثر بر سلامت (SDH)، رويكرد يكپارچه اي براي رويارويي با معضلات بهداشتي، ارتقاي سطح بهداشت عمومي و حركت به سوي «جامعه سالم تر» است.
صفحه اصلي > بروشور > پاسخگویی نظام سلامت 
چهارشنبه ٢٩ شهريور ١٣٩٦
پاسخگویی نظام سلامت
 

 

عوامل اجتماعی موثر بر سلامت

(دریافت نسخه pdf )

سلامت به عنوان بخشی از سرمایه منابع انسانی هر کشور محسوب می‌شود. سلامت یعنی برخورداری از رفاه جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی و فقط به عدم بیماری اطلاق نمی شود. پس روشن است که عوامل موثر بر سلامت هم تنها شامل عوامل بیماریزا  نیستند. بر اساس گزارشات سازمان بهداشت جهانی عوامل اجتماعی موثر بر سلامت شامل مجموعه ای از عوامل محیطی و ساختاری و زمینه ای مکانی است که در آن متولد شده، رشد پیدا کرده و کار و زندگی می کنیم. این عوامل برخی زمینه و بافت اجتماعی است که در آن زندگی می کنیم که شامل شرایط فرهنگی اقتصادی و اجتماعی و حکومتی می شود. برخی دیگر عوامل اقتصادی اجتماعی هستند که سلامت ما را تحت تاثیر قرار می دهند مثل: جنسیت، تحصیلات، شغل، درآمد، نژاد، کلاس اجتماعی که از طریق عوامل میانی مثل: شرایط زندگی و کاری و دسترسی به امکانات مادی، عوامل زیست شناختی و رفتاری و عوامل روانی- اجتماعی بر سلامت ما تاثیر می گذارند.

تمامی عوامل مذکور تعیین کننده سلامت ما هستند.

 

نظام سلامت یکی از تعیین گر های مهم سلامت است.

نظام سلامت چیست؟ نظام سلامت دربرگیرنده تمامی سازمان ها، موسسات و افراد و فعالیت هایی است که هدف اولیه آنها ارتقا، حفظ و بازگرداندن سلامت است اما این تنها هدف نظام سلامت نیست. پاسخگویی به مردم و منصفانه بودن هزینه های سلامت، از دیگر اهداف بنیادین نظام سلامت است. بر اساس چارچوب جدید سازمان بهداشت جهانی، ارزیابی عملکرد نظام های سلامت در جهان بر اساس سنجش سه هدف فوق الذکر صورت می گیرد.

 

پاسخگویی نظام سلامت: تجربیات افراد در تعامل با نظام سلامت و مراقبت‌های بهداشتی تاثیر قابل توجهی در سلامت عمومی آنان دارد. برای مرتبط ساختن تجربیات بیماران به مجموعه مشترکی از استانداردها، سازمان جهانی بهداشت مفهوم پاسخگویی نظام سلامت را طراحی نموده است. پاسخگویی نظام سلامت عبارت است از توانايي نظام سلامت در برآوردن توقعات مشروع افراد در  جنبه های غیر پزشکی و مالی.

چرا پاسخگویی؟

ü      پاسخگویی در واقع برآورده کردن توقعات مشروع افراد در قلب عملکرد تولیت نظام سلامت و برای ارزیابی عملکرد نظام از ارکان پایه به شمار می رود زیرا به مبانی حقوق بشر مرتبط است.

ü      نظام سلامت بدون هزینه کرد و سرمایه گذاری زیاد می تواند پاسخگویی را بهبود بخشد و با مداخلات کم هزینه می تواند به نتایج سریع الوصولی دست یابد.

ü      مستندات نشان می دهد که ارتباط مستقیم ومثبت بین پیامد های سلامت و پاسخگویی وجود دارد. 

ü      رضایت مراجعان از جنبه های غیر پزشکی خدمات سبب می شود تا با رغبت بیشتری و در مراحل اولیه به دنبال خدمات سلامت بروند، و با ایجاد تعامل بهتر با ارائه دهندگان خدمت، فهم بهتری از اطلاعات سلامت داشته باشند و اقدامات توصیه شده را بهتر اجرا کنند.

بنابراین مطالعه در زمینه پاسخگویی نظام سلامت برای تصمیم گیری مدیران و سیاستگذاران بسیار مهم است. نظام های سلامت در جهان همواره به دنبال مدل ها و راه هایی هستند تا پاسخگویی بهتری داشته باشند.

ابعاد پاسخگویی نظام سلامت

1-      رعایت شأن

  • احترام به مراجعه کننده
  • انجام معاینات در محیطی خصوصی

2-      داشتن حق تصمیم گیری

  • دخیل بودن مراجعه کننده در تصمیم گیری های آگاهانه در زمینه مراقبت یا درمان

·        اخذ اجازه بیمار قبل از شروع خدمات سلامت

3-       محرمانه بودن اطلاعات و اقدامات

  • محرمانه نگه داشتن اطلاعات و سوابق پزشکی مراجعین
  • انجام گفتگوها با ارائه دهندگان خدمت به نحوی که سایرین (افردی که بیمار مایل نیست) نشنوند.

4-      حق انتخاب

  • حق انتخاب پزشک، پرستار یا سایر افرادی که خدمات سلامت را ارائه می دهند.
  • قابلیت مراجعه به مرکز دیگر ارائه خدمات در صورت خواست بیمار

5-      توجه فوری

  • فاصله زمانی قابل قبول از محل زندگی بیمار تا محل ارائه خدمت
  • دریافت خدمات و مراقبت های فوری در مواقع اضطراری
  • زمان انتظار کوتاه برای دریافت خدمات غیر اضطراری

 

 

6-      کیفیت امکانات پایه یا محیط

  • فراهم بودن فضا و مکان نشستن کافی
  • فراهم بودن هوای تازه و تهویه مناسب هوا و گرمایش در صورت لزوم
  • فراهم بودن وسایل و محیط تمیز از جمله سرویس بهداشتی تمیز
  • فراهم بودن آب سالم برای نوشیدن
  • فراهم بودن مواد غذایی مناسب و سالم (در بیمارستان و موارد بستری)

 

7-      ارتباط واضح و روشن

  • گوش دادن با دقت به سخنان بیمار
  • توضیح دادن به بیمار با کلامی که برایش قابل فهم باشد
  • دادن فرصت و زمان به بیمار برای طرح سوالات

 

8-      دسترسي به حمايت اجتماعي

  • اجازه دادن به افراد خانواده و نزدیکان برای آوردن خوراکی یا سایر هدایا
  • اجازه دادن جهت انجام فرایض مذهبی به صورت آزادانه (با رعایت مقررات و تا جایی که به کسی صدمه نرسد و امور مرکز درمانی مختل نشود).

این جنبه از پاسخگویی مربوط به بیماران با سابقه بستری در بیمارستان است.

 

منابع:

1-Valentine NB, de Silva A, Kawabata K, Darby C, Murray CJ, Evans DB, et al. Health system responsiveness: concepts, domains and operationalization. Health systems performance assessment: debates, methods and empiricism. 2003:573-96.

 

2- WHO. A conceptual framework for action on the social determinants of health. 2010.

 

 

به نام خدا

 

پاسخگویی نظام سلامت

تهیه شده در مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت

تهران -اوین-بلوار دانشجو-انتهای خیابان کودکیار

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

تلفاکس   22180115

Email: sdhresearchcenter@gmail.com

http://sdh.uswr.ac.ir

 

   دانلود فایل : عوامل اجتماعی موثر بر سلامت           حجم فایل 532 KB
   دانلود فایل : pampasokhgo.pdf           حجم فایل 1095 KB
دانشگاه علوم بهزیستی...گروه های آموزشیمراکز پژوهشی دانشگاهمراکز درمانیکتابخانه مرکزیتماس با دانشگاه

Copyright © 2009 U.S.W.R - All rights reserved . دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی